Metin
Salvatore Cammarano
İlk oynanışı; 27 Ocak 1849, Roma
Başlıca Kişiler;
Lida (Soprano)
Arrigo (Tenor)
Rolando (Bariton)
Marcovaldo (Bas)
Imelda (Mezzosoprano)
Frederico Barbarossa (Bas)
Konunun geçtiği çağ ve yer; 12. yüzyılda Milano ve Como.
Geçen yüzyılın ortalarında İtalya’nın, Avusturya yönetiminden kurtulmak, birliği sağlamak için yaptığı savaşlara ülkenin sanatçıları da katılıyor, ellerinden geleni yapmaktan çekinmiyorlardı. Bunların arasında Giuseppe Verdi de yer almıştı. 1848’de Milano’da başlayan ayaklanmayı Paris’te haber alan besteci derhal yurduna dönmüş, vatanseverler arasına katılmıştır. O günlerde Venedik’te bulunan arkadaşı ve birçok operalarının metin şairi Francesco Piave’ye şu satırları yazmıştır; «Milano’daki ihtilali haber alır almaz tahmin ettiğin gibi derhal döndüm. Şehirde caddelere kurulmuş olan engeller her şeyi belirtmeye yeterliydi. İtalya’nın ve onu kurtarmak isteyenlerin fedakârlıkları beni hayran bıraktı. Artık saat çaldı, ben de savaşmaya hazırım. Birkaç yıl ve belki birkaç ay sonra İtalya bağımsızlığa kavuşacaktır. Bana müzikten bahsediyorsun, bunu nasıl düşünebildin? 1848’de İtalyanların kulağını ancak tek bir ses etkiliyor: Topların müziği. Dünyanın bütün paralarını verseler müzik yazamam. Müzik için sarf edeceğim kâğıdın mermi ambalajında kullanılmasını tercih ederim». Mektubun yazıldığı tarihten birkaç gün sonra Milano’daki ayaklanma sona ermiş, Avusturyalılarla Salasco Antlaşması imzalanmış, toplar susmuştur. Artık mermilerin ambalajı için kâğıda ihtiyaç kalmamıştır. Verdi yeniden bestelemeye koyuldu. Elinde günün havasına uygun bir metin vardı; «La Battaglia de Legnano» Operanın metni ilk temsilden günlerce evvel kapışılmış, genel provalarda kapılar kırılmış, İtalyan renkleriyle süslenen salon büyük gösterilere sahne olmuştur. Operanın elde ettiği başarıyı ömrü kısa olan Roma Cumhuriyeti izlemiş, eserin başında «Yaşasın İtalya» sözleriyle başlayan koro parçası bir özgürlük şarkısı olarak kabul edilmiştir. Verdi biyografi Francis Toye bu opera için şunları yazmıştı; «Eser bölüm bölüm zarif ve mutlu karakterli melodilerle örülmüştür. Uvertür gerçekten güzeldir. La Battiaglia di legnano genç ve orta yaşlı Verdi’nin buluşma noktasını belirten tek eserdir ve onu yurduna karşı duyduğu sevgi ve bağlılığın müzikal sentezidir»
BİRİNCİ PERDE
Birinci Sahne – Milano’dabir alan. Halk, şehirlerini Cermenlere karşı başarıyla savunarak dönen askerleri sevgi gösterileriyle karşılatmadır. Askerlerin arasında savaşta öldüğü sanılan Veronalı Yüzbaşı Arrigo da vardır. Eski dostu ve silah arkadaşı Rolando onun hayatta olduğuna çok sevinir, sevgiyle karşılar, şatosunda misafir etmek amacıyla çağırır.
İkinci Sahne – Askerleri selamlayan halkın kıvancına bir kişi katılmamaktadır. Bu Ralondo’nun genç ve güzel karısı Lida’dır. Lida, savaş sırasında babasını ve erkek kardeşlerini kaybetmiştir. Arrigo’nun döndüğünü görmüş, yeni bir umuda kapılmıştır. Veronalı savaşçı, onun ilk ve unutamadığı sevgilisidir. Rolando, şatosunun salonunda Arrigo’yu karısına tanıtır. İki gencin karşılaştıkları anda geçirdikleri heyecan Marcovaldo’nun gözünden kaçmaz. Marcovaldo, savaşta esir edilmiş bir Cemrendir ve Rolando’nun tarafından karısının korunmasıyla görevlendirilmiştir, fakat Lida’yı çılgın gibi sevmektedir. Salona bir haberci girerek Cermen ordusunun yeniden şehre saldırmak üzere olduğunu, Rolando’nun kurul tarafından yeni bir savunma planı hazırlamak için çağırıldığını bildirir. İki sevgili yalnız kalınca Arrigo, Lida’ya kendisine söz verdiği halde niçin Rolando ile evlendiğini sorar. Lida, bu izdivacı ölüm halindeki babasının vasiyeti üzerine yapmıştır. Genç savaşçı bu mazereti dinlemez, vaktiyle ne kadar büyük bir aşkla sevdiyse şimdi de aynı derecede nefret ettiğini söyleyerek çıkar.
İKİNCİ PERDE
Rolando ve Arrigo beraberce Como şehrine giderek birleşme teklifinde bulunurlar. Milano’ya yakın olan Como bir anlaşma ile Frederico Barbarosso’ya bağlıdır. İki İtalyan kenti güçlerini birleştirirlerse Cermen saldırılarına karşı başarı kesin olacaktır. İki arkadaş Como’luları buna inandırmaya çalışarak tarihe ve bağlı oldukları siteye karşı ihanet etmemeleri gerektiğini bildirirler. Comolular karar verirken Barbarosso’nun ordusu birkaç kilometre ötedeki Pavia’yı zapt eder. Como tepelerine karargâh kurar. Rolando ve Arrigo bu muhteşem ordunun her şeye rağmen İtalyan vatanseverleri karşısında yenilgiye uğrayacağına emindirler. Barbarosso da gelerek teslim olmalarını, İtalyanın kaderinin elinde olduğunu bildirir. Milanolular bu teklifi reddederek çıkarlar.
ÜÇÜNCÜ PERDE
Birinci Sahne – Lida’nın kendisine verdiği sözü tutmayarak en yakın dostuyla evlenmesine pek üzülen Arrigo «Ölüm Şövalyeleri» adlı birliğe girmiştir. Bu birliğin görevi en tehlikeli anlarda savaşa atılmak ve ölünceye kadar dövüşmektir. Lida eski sevgilisine bir mektup yazarak hizmetçisi Imelda’ya verir. Imelda yola çımadan Rolando şatoya dönerek ertesi gün yapılacak savaş için karısı ve oğluna veda etmek istemiştir. Lida, salondan çıkınca Arrigo’ya eğer savaşta ölürse karısı ve oğluna bakmasını, onları korumasını rica eder. Arrigo arkadaşına söz verir. Delikanlı salondan çıkarken Rolando’nun yanına Marcovaldo yaklaşarak karısının onu en yakın arkadaşıyla aldattığını söyler. Hizmetçinin elinden aldığı mektubu gösterir. Bu Lida’nın Arrigo’ya yazdığı mektuptur. Lida, mektupta Arrigo’yu ölümden vazgeçirmeye çalışmakta, onunla buluşmasını rica etmektedir. Rolando her ikisinden de öc almak için yemin eder.
İkinci Sahne – Arrigo, şatonun en üst katındaki odada annesine veda mektubu yazmaktadır. İçeri Lida girerek ona böyle acı şeyler yazmaması için yalvarır. Halbuki, Arrigo sevilmediğini anladıktan sonra yaşamamaya karar vermiştir. Bir an Rolando’nun Arrigo’yu çağıran sesi duyulur. Lida balkona saklanır. Rolando odaya girer, şüpheli bakışlarla Arrigo’yu süzer sonra balkon kapısını açar Lida’yı görür. İki sevgili, hiçbir zaman onun şerefini lekelemediklerini söylerler. Rolando kararını vermiştir; onları odaya kapatacak, bu suretle Arrigo’nun ölüm şövalyelerinin arasına katılmasını engelleyecektir. Kapıyı kilitleyerek uzaklaşır, dışarıda savaşa giden Milano’lu askerlerin sesleri duyulmaktadır. Arrigo kapıyı açarak kulenin en üstünden kendisini aşağıya bırakır, ya ölecek yahut kurtulup savaşacaktır.
DÖRDÜNCÜ PERDE
Milano halkı alan ve sokakları doldurmuştur. Hepsi heyecanla savaştan gelecek haberleri beklemektedir. Aralarında Lida ve Imelda da vardır. Imelda, Lida’ya Arrigo’nun kuleden sağ salim kaçarak arkadaşlarına yetiştiğini bildirir. Uzaktan zafer sesleri duyulur, askerler başarı kazanmış, şehre gelmektedir. «Ölüm Şövalyeleri» omuzlarında ağır yaralı arkadaşları Arrigo ile gözükürler. Delikanlı gözlerini aralayarak Rolando’ya; «Ben ve karın hiçbir vakit senin şerefini lekelemedik, ölüm halinde bir insan yalan söylemez, vatanı için ölen bir savaşçının kalbinde şeytanlığa yer yoktur» Lida gözyaşları arasında kocasına af için yalvarmaktadır. Rolando olanların biraz da Marcovaldo’nun yalanlarından doğduğuna inanmıştır. Karısını kucaklar, arkadaşının elini sıkar. Bu sırada muhteşem bir zafer alayı ve Milano konsülleri gözükür. «Ölüm Şövalyeleri» atlas İtalyan bayrağını Arrigo’ya uzatırlar. Veronalı savaşçı sancağı kalbine bastırarak son nefesini verirken perde iner.
iLGiLi HABERLER / YAZILAR
- İlgili haber / yazı bulunamadı
