Serse

“Ombra mai fu” (Dimitri Hvorostovsly)

İlk oynanış: 15 Nisan 1738 Londra

Başlıca Kişiler;

Serse, doğuda genç bir kral (Tenor)

Arsamene, kardeşi (Bariton)

Ariodat, komutan (Bas)

Romilda & Atalanta, kızları (Soprano)

Amastris, Serse’nin sevgilisi (Alto)

Elviro, Arsemene’nin uşağı (Bas)

Konunun geçtiği yer ve çağ; MÖ V.yüzyıl, İran

«Serse», Haendel’in opera alanındaki verimine tipik bir örnektir. Eser bestelendiği sıralarda romatizmalarından ve parasızlıktan yakınan sanatçıyı en çok üzen olaylardan biri Pepusch’un «The Beggar’s Opera – Dilenci Operası» çevresinde uyanan geniş ilgi olmuştu. Dostlarının birleşerek adına büyük bir konser düzenlemeleri ve para konusundaki sıkıntısına son vermeleri ona yeni bir güç vermiş, «Serse» doğmuştur. Serse, Haendel’e emprezaryo Heidegger tarafından ısmarlanmış son iki operanın ilkidir. Ve büyük besteci bunları tamamladıktan sonra geniş ilhamını tümüyle «oratoryo»larına ayırmıştır. Serse operasında günümüzde bilinmeyen bazı noktalar var; metnin kimin tarafından yazıldığı, neden gülünçlü bir konu seçildiği. Gülünçlü konuyla, tahminlere göre «Dilenci Operası»nın kazandığı başarı gölgelenmek istenmiştir. Serse’deki müzikal komedi unsurları ve zarif mizahın yüzyıl sonraki bestecilere uzanan etkiler yaptığı görülür. Bunları Mozart’ın «Le Nozze di Figaro»sundan alarak Puccini’nin «Gianni Schicchi» adlı tek perdelik operasına kadar götürmek mümkündür. İkinci perdedeki «çiçek pazarı» sahnesinin Charpentier’nin «Louise» operasındaki sokak sahneleriyle benzerlikler gösterdiği bazı tenkitçiler tarafından ileri sürülmüştür.

BİRİNCİ PERDE

Birinci Sahne – Kral Serse, sarayının bahçesinde büyük bir ağaç altına uzanmış, hayal kurmaktadır. Genç adam sevgilisi Romilda’yı düşünmekte, eserin en tanınmış aryasını söylemektedir «Largo – Ombra mai fu». Kardeşi Arsemene gelerek çevresini gözden geçirir, Serse’yi görmemiştir, beklemeye başlar. Biraz sonra Romilda gözükür, Arsemene ile bir aşk düetinde birleşirler. Serse kardeşinin de aynı kızla seviştiğini anlamış, olanları dehşetle seyretmektedir. Genç sevgililer uzaklaşınca Arsemene’yi yurdundan sürmeye, kıza bu yoldan kavuşmaya karar verir.

İkinci Sahne – Silahlarla süslü bir otağ. Adamları Kral Serse’nin gelmesini beklemektedirler. Kral görünür, askerlerini selamlar, savaştan başarıyla dönmüş komutan Ariodat ve asker kılığındaki sevgilisi Amastris’i kabul eder. Amastris, Serse’nin Romilda’yı sevdiğini anlamıştır. Arsemene de aynı şeyi öğrenmiştir. Kralın, Romilda’yı Kraliçe olarak seçeceğini ve bunun da halk tarafından memnuniyetle karşılayacağını bilmektedir. Oturur, Romildaya bir mektup yazarak ona sabır öğütler, son bir buluşma ister. Beri yandan Romilda’nın çapkın kızkardeşi Atalanta da olannları dikkatle izlemektedir.

İKİNCİ PERDE

Ariodat’ın evi önünde çiçek pazarı. Arsemene’nin uşağı Elviro satıcı kılığında girer. Efendisinin Romilda’ya yazdığı mektubu bir çiçek demetine gizlemiştir. Birden Amastris gözükr. Elviro’yu söze tutarak mektubu ele geçirir, okur ve Romilda’nın aslında Arsamene’yi sevdiğini anlar. Atalanta yaklaşarak Elviro’nun tekrar ele geçirdiği mektubu kapar. Elviro’ya da Romilda’nın artık Serse’yi sevdiğini, efendisine ihanet ettiğini söyler. Çiçek satıcısı hiddetle sahneden ayrılır. Atalanta elde ettiği mektubu pazara gelen krala göstererek kendisine bildirir. Serse romilda’yı tekrar elde edeceğini umut etmeye koyulur. Askerlerine Ariodat’ın evini çevirmelerini, içeri kimseyi bırakmamalarını emreder, başkalarına da Amastris’i koyar. Karanlık basınca Arsamene’nin sürünerek eve yaklaştığı görülür. Delikanlı Romilda ile kaçmayı düşünmektedir. Serse’nin eski sevgilisi Amastris için öc alma saati gelmiştir. Arsemene’ye Romilda’nın evine girmesini ve en kısa zamanda evlenmelerini tembihler.

ÜÇÜNCÜ PERDE

Birinci Sahne – Ertesi gün evin önünde yine Pazar kurulumuştur. Amastris yaklaşan uşak Elviro’ya efendisini aramamasını, onun denizde boğulduğunu söyler. Elviro ağlayarak giderken kılık değiştirmiş Serse gözükür. Eve girmek isteyen yabancıyla Amastris arasındaki tartışmaya kızların babası Ariodat da karışır. O zaman Serse, kendisinin Kralın elçisi olduğunu, ertesi sabah düğün hazırlıkları yapmalarını söylemek üzere gönderildiğini bildirir. Damat, yani kendisi sabah erken saatte eve gelecektir.

İkinci Sahne – Ariodat’ın evinde düğün salonu. Amastris yanında bir gece önce eve girmesine müsaade ettiği Arsemene olduğu hade gelir. Damadı getirmiştir. Arsemene ile Romilda’nın nikahları hemen kıyılır. Biraz sonra içeri Serse girer. Durumu öğrenince önce hiddetlenir, sonra ilk sevgilisi Amastris’e döner, koluna girer, halkın gösterileri arasında uzaklaşır.

iLGiLi HABERLER / YAZILAR

İlgili haber / yazı bulunamadı