Metin
Eugene Scribe
İlk oynanış; 28 Ocak 1830, Paris
Başlıca kişiler;
Lorenzo, subay (Tenor)
Zerlina, kızı (Soprano)
Matteo, meyhaneci (Bas)
Lord Kookburn (Bariton)
Pamela, Lordun eşi (Mezzosoprano)
Fra Diavolo veya San Marco Markiz’i (Tenor)
Giacomo, haydut (Bas)
Beppo, haydut (Tenor)
Konunun geçtiği çağ ve yer; 1806 yıllarında İtalya’da Terracina.
18. yüzyılın sonlarında bir haydut Sicilya adasını kasıp kavurmaya başlamıştır. Bu zeki ve kurnaz adam zengin, fakir dinlemeden soyuyor, köyleri, kasabaları yağma ediyordu. 1760 yılında doğmuş, hayata papaz olarak atılmış, iyi kalpliliği ve hayırseverliği yüzünden kendisine «Fra Angelo – Melek Kardeş» adı verilmişti. Fra Angelo ortadan kayboldu. Bir yıl sonra müthiş bir haydut çetesi doğmuştu. Tanıkların anlattıklarına göre başkanları Fra Angelo’ya son derece benziyordu. Sonunda çetenin kimin tarafından yönetildiği anlaşıldı, halk bu defa «Fra Diavolo – Şeytan Kardeş» adını verdi. Fra Diavolo uzun izlemeler ve savaşlardan sonra 1806’da yakalandı, aynı yıl Napoli’de asılarak idam edildi. Eugene Scribe, konuyu bu ünlü haydudun serüvenlerinden alan opera metnini 1829’da yazdı ve bestelemek üzere Auber’e verdi. Eserin ilk temsilinden sonra melodileri ağızdan ağza dolaşıyor, Avrupa’ya yayılıyordu. Hele I. Perdede Zerlina’nın Romance’ı günümüzde dahi utulmamış melodisi Fra Diavolo’nun sembolü olmuştur.
BİRİNCİ PERDE
Terracina civarında bir dağ otelinin şaraphanesi.
Büyük bir masa çevresinde subayları Lorenzo ile askerler oturmuşlar, şarkı söyleyip içmektedirler. Ünlü haydut Fra Diavolo’yu yakalamakla görevlendirilmişlerdir. Eğer bu işi başarırlarsa büyük bir ödül alacaklardır. Subay Lorenzo kederlidir. Otel sahibi Matteo’nun kızı Zerlina’ya aşıktır, sevgilisi zengin bir adamla evlenmek üzeredir. Zerlina gözükür, iki sevgili arasındaki Düetten sonra kızın genç ve yakışıklı subaya derin bir aşkla bağlı olduğu, hatta onu eşkıya izlerken bile yalnız bırakmak istemediği anlaşılır. Bu sırada sahneye «İmdat!» diye bağırarak yabancı bir çift girer. Bular yaşlı Lord Kookburn ve eşi Pamela’dır. Uzun bir yolculuğa çıkmışlar, biraz evvel korkunç eşkıya Fra Diavolo tarafından soyulmuşlardır. Pamela, kısa bir arya ile korkusunu anlatır. Lord buralara geldiğine pişman olmuştur. Zerlina, sevgilisine haydudu biran evvel yakalaması için yalvarırken kapıda bir araba durur, içinden yakışıklı bir adam iner. Bu Lord ve Lady’nin yol arkadaşı, sözde San Marco Markiz’i, aslında Fra Diavolo’dur. Marki o gece otelde kalacağını bildirir. Bu arada Lady Pamela ile aşikâre bakışmaları kimsenin gözünden kaçmaz, kıskanç Lord karısını alarak çıkar. Zerlina, Fra Diavolo’nun zekâsını ve şeytanlığını anlatan bir aryaya başlar. Diavolo kelimesinin sık sık tekrarlanmasıyla devam eden parça eserin en sevimli aryasıdır. Zerlina’nın bıraktığı yerden sözü Markiz alarak haydudun, yani kendisinin aşk için yaşadığını, aslında bir kalp hırsızı olduğunu anlatır. Sahnede en son Marki kalmıştır. Bu sırada Lady gözükür, haydut derhal bir mandolin alarak kadına serenada başlar. Gayesi Lady’i elde ederek mücevherlerini almaktır. Pamela ise Marki’nin ona gerçekten aşık olduğunu sanmaktadır. Lord girer, kadın kocasına masum bir tavırla müzik yapmakta olduklarını söyler, görünüş yaşlı Lord’un hoşuna gitmemiştir. Fra Diavolo’nun iki adamı girerek Marki’nin kulağına eğilirler, ikisi de heyecanlıdır. Jandarmaların geldiğini, kaçmalarının şart olduğunu söylerler. Uzaktan bir marş duyulur, askerler meyhaneye dolarlar. Başarılı bir iş yapmışlar, çeteyi ormanda kıstırarak pek çok haydudu öldürmüşlerdir. Lorenzo’nun bu başarısına en çok Zerlina sevinmiştir. Genç subay savaşın hikâyesini anlatır ve haydutlardan aldığı bazı mücevherleri Lord’a gösterir, bunlar Lady’nindir. Pamela kocasının cüzdanını alır, subaya armağan olarak onbin liret uzatır. Subay parayı zorla kabul eder. Lorenzo ve Zerlina coşarlar. Artık evlenmemeleri için bir sebep kalmamıştır. Diğer yanda Marki hiddetle olan biteni seyretmektedir. Lorenzo, Fra Diavolo’nun izinde olduğunu söyleyerek sevgilisinden ayrılır.
İKİNCİ PERDE
Zerlina’nın yatak odası.
Sağda, ortada ve solda birer kapı, yola bakan bir pencere vardır. Dışardan kızın sesi duyulur. İçeri girer, Lorenzo’ya olan sevgisini ve ertesi gün yapılacak düğünden duyduğu kıvancı belirtir. Parçanın sonunda Lord ve eşi görünürler. Lord’un uykusu gelmiştir. Zerlina her ikisini de alarak odalarına götürür. Bu sırada kapılardan birinin önünden Marki’nin sesi yükselir. Pencerede ise diğer iki haydut beklemektedir. Marki bir Barkarol söyler, parça bitince hepsi odaya atlayarak saklanırlar, biraz sonra içeri giren Zerlina ile alaya başlarlar. Zerlina Beppo’nun gülüşünü duyar, Lord’un güldüğü zanneder. Dua eder ve uzanır. Kız uyuyunca haydutlar önce onu öldürmeyi düşünürler. Beppo bıçağını indirirken kapı çalmaya başlar, Zerlina uyanır, haydutlar tekrar saklanırlar. Dışardan jandarmaların sesi gelmekte, kapı önünde Lord ve karısı durmaktadır. Marki ortaya çıkmak zorundadır. Lord ve odaya giren Lorenzo onun Zerlina’nın odasında bulunmasına akıl erdiremezler. Marki oraya herhalde Zerlina veya Lady için gelmiştir. Lord ve Lorenzo onu düelloya davet ederler. Kadınlar ise sadakatsizlikle suçlanırlar. Ne Lord ne de Lorenzo, Lady ve Zerlina’nın yüzünü görmek bile istemezler. Her iki kadın durumu açıklamaya çalışırlarsa da sözlerini kimse dinlemez.
ÜÇÜNCÜ PERDE
Solda şaraphane, bir ağaç kümesi, arka planda dağlar ve küçük bir kilise görünmektedir. Marki asıl kılığında, Fra Diavolo olarak sahneye girer. Paraya olan sevgisini belirten bir aryadan sonra kaybolur. Sahneye meyhaneci Matteo ve köylüler dolar, herkes güzel bahar gününün kıvancı içindedir. Biraz sonra da Francesco, Zerlina ve Lorenzo ile jandarmalar girerler. Zerlina artık Francesco ile evlenecektir. Tören başlarken kız Lorenzo’ya koşarak sitemlerde bulunur. Bir masada Beppo ve Giacomo bir gece önceki serüveni konuşmakta, Zerlina’nın aryasını taklit etmektedirler. Zerlina durumu anlar gibi olmuştur. Lorenzo’ya onları göstererek tutmalarını söyler. Beppo ve Giacomo yakalanırlar, subay onları alarak karşıdaki küçük kilisenin yanına götürür, tabancasını çekerek bir kenara saklanır. Herkes gizlenmiştir. Biraz sonra Marki girer, adamlarını yalnız zannederek, «Lord ve karısını tuzağa düşürmenin zamanı geldi» diye söze başlar. Bu sırada Lorenzo ve Lord’un sesleri yükselir; «Bu defa bu işi başaramayacaksın». Herkes saklandığı yerden çıkar. Ünlü haydut tuzağa düşmüş, yakalanmıştır. Lorenzo sevgilisinden, Lord karısından af dilemektedir. Opera bu başarıyı kutlayan bir koroyla sona erer.
iLGiLi HABERLER / YAZILAR
- İlgili haber / yazı bulunamadı
